De achillespees

Een pees is een stevig stuk bindweefsel. Het verbindt spier met bot. Als de spier samentrekt, beweegt het bot doordat de pees aan het bot vast zit.

De achillespees is de sterkste pees in het menselijk lichaam. Het verbindt de kuitspieren met het hielbeen. Het zorgt dat we kunnen lopen, rennen en springen. Als we zitten, komt er geen druk op de achillespees. Maar als we hard rennen, moet de achillespees wel 12 keer ons lichaamsgewicht dragen. U kunt de achillespees goed voelen vanaf het middendeel tot en met de aanhechting van de pees op het hielbeen.

Achilles tendinopathie

Bij achilles tendinopathie heeft u pijn in uw pees en kan de pees gezwollen zijn. U heeft ‘midportion’ tendinopathie als u last heeft boven de aanhechting. Dit gebied ziet u hieronder op de afbeelding:

Tendinopathie betekent ‘zieke pees’. Bij tendinopathie zien we veranderingen in de pees. De pees heeft een andere structuur. Bij een gezonde pees staan de vezels recht naast elkaar (A). Bij een tendinopathie lopen de vezels door elkaar als een soort spaghetti (B). Er is daarnaast ook een milde ontsteking van de pees.

Wat merkt u ervan?

• U heeft pijn aan de pees. Deze pijn wordt meestal erger tijdens of na activiteiten (zoals wandelen of sporten).
• U heeft pijn en stijfheid aan de pees. Vooral in de ochtend of nadat u lang heeft stilgezeten en weer gaat bewegen.
• U voelt de pijn als u in de pees knijpt of als u erop drukt.
• De pees kan gezwollen zijn.
• U voelt de pijn als er druk op de pees komt. Dit kan gebeuren door iets van buiten, zoals een de achterkant van een hoge schoen.

Veel mensen met achilles tendinopathie merken dat de pijn invloed heeft op hun dagelijks leven en sport. Daardoor kunnen mensen:

• Zich somber, gefrustreerd en machteloos voelen.
• Het gevoel hebben dat ze minder goed mee kunnen doen in hun sociale leven.

Dit alles is heel begrijpelijk en herkenbaar voor ons als zorgverleners. Praat hierover met de zorgverleners en mensen om u heen.

Hoe ontstaat het?

Het ontstaat vaak bij sporters. Maar ook mensen die niet sporten kunnen er last van krijgen. De kans op achilles tendinopathie wordt groter bij:

• Overbelasting: het kan gebeuren als de pees overbelast raakt. Hiermee bedoelen we als u meer doet dan het lichaam gewend is.
• Minder kracht in de kuitspieren.
• Aanleg voor peesblessures.
• Sporten in het winterseizoen.
• Gebruik van bepaalde medicijnen, zoals sommige antibiotica.
• Ziekten van de stofwisseling, zoals een heel hoog cholesterol.

Meestal kan de sportarts achilles tendinopathie vaststellen door u vragen te stellen en de achillespees te onderzoeken. Dit laatste noemen we een lichamelijk onderzoek. Soms zijn er meer onderzoeken nodig, zoals een echo.

Vragen stellen

Bij het vragen stellen zal de arts:

• Gebruik maken van een vragenlijst als u deze vooraf heeft ingevuld.
• Vragen stellen over hoe de klachten zijn ontstaan.
• Vragen wat u al heeft geprobeerd om de klachten te verminderen.

Lichamelijk onderzoek

Bij het lichamelijk onderzoek zal de arts:

• U vragen om bepaalde bewegingen te doen om te zien wanneer u pijn heeft en hoe goed de pees werkt.
• Uw achillespees onderzoeken op pijn en zwelling.

Beeldend onderzoek

In het ASPIRE-onderzoek willen we zeker willen weten dat u achilles tendinopathie heeft. Dan kunnen we nog extra onderzoek doen. Dit onderzoek noemen we beeldend onderzoek, omdat we in beeld brengen hoe de achillespees eruitziet. Dit doen we met een echo. Hiermee kunnen we de structuur en de doorbloeding van de pees zien.

De behandeling

De behandeling van achilles tendinopathie bestaat uit:

• Uitleg over de blessure.
• Het aanpassen van de belasting.
• Oefentherapie.
• Overige behandelingen.

Kijk op de aparte pagina ‘Behandeling’ om hier uitgebreid over te lezen.

Verwachting van herstel

Het is belangrijk om te weten wat er kan worden verwacht van het herstel. De meeste mensen met achilles tendinopathie merken binnen enkele maanden dat de pijn minder wordt en dat ze meer kunnen bewegen. Veranderingen in pijn zijn vaak ook grillig. Het is dus vaak zo dat pijn even kan toenemen tijdens revalidatie (zie de afbeelding hieronder). Laat uzelf niet ontmoedigen als dit gebeurt. In dat geval kunt u het beste een stap terug doen in de belasting en het oefenprogramma. Vervolgens is het bijna altijd mogelijk om wel weer op te bouwen.

De meeste mensen hebben na een jaar geen pijn meer of minder pijn en kunnen weer bewegen zoals ze graag willen. Dit lukt helaas niet bij iedereen of soms kunnen de klachten terugkomen. Bedenk dat het aanpassen van de belasting van de achillespees met het gebruik van de pijnschalen en de oefentherapie u weer kunnen helpen om beter te worden.

Herstel op lange termijn

Door onderzoek weten we steeds meer over hoe het gaat met mensen met achilles tendinopathie op lange termijn. Het goede nieuws is dat de meeste mensen (80%) binnen 10 jaar geen klachten meer hebben. Bij bijna niemand wordt de blessure erger. Een klein deel houdt klachten, maar deze zijn meestal goed te controleren. Ongeveer de helft van de mensen moet het sporten aanpassen, en bij de helft daarvan komt dat door de achillespeesklachten.

Scheur van de achillespees

Mensen met achilles tendinopathie hebben een iets grotere kans op een scheur van de achillespees dan mensen die geen achillespeesklachten hebben. De kans hierop is echter kleiner dan 1%. Hierbij merken mensen ineens een knappend gevoel en merken ze dat ze minder goed kunnen lopen. Als dit tijdens deelname aan dit onderzoek gebeurt, dan is dat een goede reden om contact op te nemen met de arts-onderzoeker binnen kantoortijden. Buiten kantoortijden kunt u het beste contact opnemen met de voor u dichtstbijzijnde huisartsenpost. Als u buiten kantoortijden contact opneemt met de huisartsenpost, verzoeken wij u later ook het onderzoeksteam op de hoogte te stellen. De behandeling van een achillespeesscheur is met gips of een operatie.

Voorkomen dat klachten terugkomen

Een deel van de mensen met achilles tendinopathie ervaart in de loop van de tijd dat de klachten terug komen. Er zijn 2 manieren om de kans daarop zo klein mogelijk te maken.

• U kunt oefeningen blijven doen om de kuitspieren en de achillespees sterk te houden. Doe dit 3 keer per week.
• Probeer tijdens het sporten steeds ongeveer evenveel te doen of heel rustig op te bouwen. Als u ineens veel meer doet dan u gewend bent, is er een grotere kans dat de klachten aan uw achillespees terugkomen.

Heeft u nog vragen?

Dan kunt u contact opnemen met het onderzoeksteam van het ASPIRE-onderzoek:

Mail: aspire@erasmusmc.nl

Telefoon: 06-49326353 (tijdens kantoortijden)

Afdeling Orthopedie en Sportgeneeskunde Erasmus MC